169 yıl­dır res­to­re edil­me­den ayak­ta du­ru­yor

Gi­re­sun’un Aluc­ra il­çe­si ile Yağ­lı­de­re il­çe­si sı­nı­rın­da bu­lu­nan Çak­rak Kö­yü­ne bağlı Kırk­har­man yay­la­sı mez­ra­sın­da­ki ‘Kırk­har­man Ki­li­se­si’ 169 yıl­dır ta­ri­he mey­dan oku­yor.

Nüfus Mü­ba­de­le­si'nin ar­dın­dan 96 yıl­dır kul­la­nıl­ma­yan ki­li­se o dö­ne­me ait ayak­ta kalan nadir eser­ler ara­sın­da.
Rum­lar ta­ra­fın­dan 1850 yı­lın­da inşa edi­len ki­li­se Yu­na­nis­tan ile Tür­ki­ye ara­sın­da ya­pı­lan 1923 yı­lın­da­ki mü­ba­de­le son­ra­sı kul­la­nıl­ma­dı.
169 ya­şın­da olan ve Doğu Ka­ra­de­niz’in res­to­re edil­me­den ayak­ta kalan tek ki­li­se­si olma özel­li­ği­ni ta­şı­yan Kırk­har­man ki­li­se­si uzun yıl­lar böl­ge­de ya­şa­yan köy­lü­ler ta­ra­fın­dan hay­van ba­rı­na­ğı ola­rak kul­la­nıl­dı.
3 yıl önce Gi­re­sun Va­li­li­ği Tu­rizm Alt­ya­pı Hiz­met Bir­li­ği (GİRTAB) ve İl Kül­tür ve Tu­rizm Mü­dür­lü­ğü ta­ra­fın­dan ko­ru­ma al­tı­na alı­nan ki­li­se te­miz­le­ne­rek hay­van ba­rı­na­ğı ol­mak­tan kur­ta­rıl­dı.
Gi­re­sun Üni­ver­si­te­si Gö­re­le Güzel Sa­nat­lar Fa­kül­te­si Kül­tür Var­lık­la­rı­nı Ko­ru­ma ve Ona­rım Bölüm Baş­ka­nı Doç. Dr. Ga­zan­fer İltar, Kırk­har­man ki­li­se­si­nin ta­ri­hi ve böl­ge­de­ki olu­şu­mu­na iliş­kin bil­gi­ler verdi.
50 HA­NE­Lİ BİR KÖY VARDI
Mü­ba­de­le ön­ce­si 50 ha­ne­li bir köy olan Kırk­ha­man’ın şim­di­ler­de ise yaz kış kalan sa­de­ce iki ha­ne­si ol­du­ğu­nu be­lir­ten İltar, “Bu­ra­sı mü­ba­de­le­den sonra bo­şal­tı­lan ve ye­ri­ne Ka­ya­lar mü­ba­dil­le­ri­nin yer­leş­ti­ril­di­ği bir köy. Mü­ba­de­le ön­ce­si yak­la­şık 50 ci­va­rın­da hane bu köyde ika­met eder­ken gü­nü­müz­de ise 2 hane yaz kış ika­met et­mek­te­dir. Yaz ay­la­rın­da ise sayı biraz daha art­mak­ta­dır. Mü­ba­de­le ön­ce­si ya­pı­lan 50 ha­ne­de 23 hane ayak­ta kal­mış­tır gü­nü­mü­ze ula­şan onun dı­şın­da ha­ne­le­rin temel iz­le­ri kal­mış­tır. Bu ya­pı­lar­dan ise en sağ­lam va­zi­yet­te gü­nü­mü­ze ula­şa­nı ise Kırk­har­man Ki­li­se­si­dir” dedi.
“RES­TO­RAS­YON İÇİN
HA­ZIR­LIK­LAR BAŞ­LA­DI”
“Gör­müş ol­du­ğu­nuz ki­li­se tipik Gi­re­sun ve Doğu Ka­ra­de­niz köy­le­rin­de­ki Or­to­doks ki­li­se­le­ri­nin bir ör­ne­ği­dir” diyen İltar, res­to­re için ön ha­zır­lık­la­rın baş­la­dı­ğı­nı kay­det­ti.
Mü­ba­de­le ile bir­lik­te böl­ge­ye ge­nel­lik­le Se­la­nik mü­ba­dil­le­ri yer­leş­ti­ril­di­ği­ni ancak mü­ba­dil­le­rin bir kısmı bu coğ­raf­ya­ya, ik­li­me ayak uy­du­ra­ma­dık­la­rı için bu­ra­la­rı terk edip İstan­bul, İzmir gibi mer­ke­zi il­le­re göç et­tik­le­ri­ni kay­de­den İltar, şöyle devam etti:
“Bu köy­ler, ki­li­se­ler met­ruk hale geldi. Sivil mi­ma­ri ör­nek­le­ri daha zayıf sta­tü­ye sahip ol­duk­la­rı için çoğu za­man­la yı­kıl­dı ancak sağ­lam bir ku­ru­lu­şa sahip olan ki­li­se­ler ayak­ta kal­dı­ğı için zaman için­de köy­ler­de ahır, sa­man­lık ola­rak kul­la­nıl­dı. Bu ki­li­se­de bir zaman bu şe­kil­de kul­la­nıl­dı ancak Gi­re­sun Va­li­li­ği­nin ça­lış­ma­sı ve ta­li­mat­la­rıy­la yakın zaman içe­ri­sin­de içi bo­şal­tıl­dı, te­miz­len­di, çev­re­si ko­ru­ma al­tı­na alın­dı res­to­ras­yon fa­ali­yet­le­ri için ise ön has­lık­la­rı baş­la­tıl­dı.”
İltar, ki­li­se­nin res­to­re edil­me­si ile bir­lik­te köyde ki bazı ev­le­rin­de ayağa kal­dı­rı­lıp ya­şa­yan bir lo­kas­yon ola­rak tu­riz­me ka­zan­dı­rıl­ma­sı için ça­lış­ma­la­rın devam et­ti­ği­ni ifade etti.
Kırk­har­man yay­la­sı sa­kin­le­rin­den Mu­har­rem Yayla, böl­ge­nin eski ha­li­ne ye­ni­den dön­me­si­ni, ta­ri­hin ye­ni­den bu böl­ge­de can­lan­ma­sı­nı is­te­dik­le­ri­ni kay­det­ti. Ki­li­se­nin yakın ta­ri­he kadar içi­nin bo­zul­ma­dan dur­du­ğu­nu ifade eden Yayla, “15 yıl ön­ce­si­ne kadar ko­run­muş­tu bu­ra­sı ama sonra de­fi­ne­ci­ler gelip kazı yap­ma­la­rı, içe­ri­si­ne hay­van ka­pa­tıl­ma­sı so­nu­cu bazı şey­ler de­ğiş­ti. Sağ ol­sun­lar Gi­re­sun va­li­li­ği­miz yar­dım­cı oldu Ki­li­se­yi te­miz­let­ti­ler”dedi.

27 Mayıs 2019 - Gündem



Yorum yazarak Haber28 / Giresun Haberleri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber28 / Giresun Haberleri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.